Επιμέλεια:
Χ. Μιχαλακέας, MD, PhD, Καρδιολόγος
Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών
Υπεύθυνος Λιπιδαιμικού Ιατρείου Ευρωκλινικής Αθηνών
Λ. Ραλλίδης, Καθηγητής Καρδιολογίας
Υπεύθυνος Υπολιπιδαιμικού Ιατρείου και Ιατρείου Πρώιμης Στεφανιαίας Νόσου
Β΄ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Π.Γ.Ν. «Αττικόν»
Ποιά είναι η επίδραση του από του στόματος αναστολέα της PCSK9 enlicitide στη μείωση της χοληστερόλης?
Το νεότερο υπολιπιδαιμικό φάρμακο enlicitide decanoate αποτελεί έναν από του στόματος αναστολέα της PCSK9. Στην πολυεθνική διπλά-τυφλή τυχαιοποιημένη μελέτη CORALreef Lipids αξιολογήθηκε η αποτελεσματικότητα του φαρμάκου σε 2.909 ασθενείς με καρδιαγγειακή νόσο και LDL-χολ ≥ 55 mg/dL ή υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου με LDL-χολ ≥ 70 mg/dL παρα τη λήψη υπολιπιδαιμικής αγωγής. Οι συμμετέχοντες τυχαιοποιήθηκαν στη λήψη enlicitide decanoate σε δόση 20 mg ημερησίως ή σε εικονικό φάρμακο. Μετά από παρακολούθηση 24 εβδομάδων καταγράφηκε ελάττωση της LDL-χολ κατά 57,1% στην ομάδα του enlicitide decanoate και αύξηση κατά 3% στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου χωρίς να καταγραφούν σημαντικές ανεπιθύμητες ενέργειες. Οι ερευνητές καταλήγουν ότι η χορήγηση του από του στόματος αναστολέα της PCSK9 enlicitide σε ασθενείς υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου οδήγησε σε αξιοσημείωτη ελάττωση των επιπέδων της LDL-χολ συγκριτικά με το εικονικό φάρμακο.
(Navar AM, Mikhailova E, Catapano AL, Ph.D et al. N Engl J Med. 2026;394:529-539)
Πόσο ασφαλής είναι η διακοπή των στατινών κατά την κύηση στην καρδιαγγειακή υγεία της εγκύου και του εμβρύου?
Η διακοπή της χορήγησης στατίνης κατά την κύηση παραμένει πρόκληση, ειδικά σε γυναίκες υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου. Στην παρούσα μελέτη κοορτής αξιολογήθηκε η επίδραση της διακοπής στατίνης μετά την τελευταία έμμηνο ρύση (ΤΕΡ) στην εμφάνιση μειζόνων καρδιαγγειακών επεισοδίων στην έγκυο, καθώς και σε άλλες επιπλοκές της κύησης (πρόωρο τοκετό, προεκλαμψία/εκλαμψία, διαβήτη κύησης, συγγενείς ανωμαλίες, γέννηση θνησιγενούς εμβρύου και χαμηλό βάρος γέννησης). Αξιολογήθηκαν δεδομένα από 13.374 εγκύους που ελάμβαναν στατίνη πριν τη σύλληψη εκ των οποίων 56% συνέχισαν τη λήψη μετά την ΤΕΡ. Η διακοπή της στατίνης δεν συνδέθηκε με αύξηση του κινδύνου για εμφάνιση καρδιαγγειακών επεισοδίων, ακόμη και σε πάσχουσες από γνωστή καρδιαγγειακή νόσο ή οικογενή υπερχοληστερολαιμία. Η διακοπή της στατίνης σχετιζόταν στατιστικά με χαμηλότερο κίνδυνο γέννησης θνησιγενούς εμβρύου και με χαμηλό βάρος γέννησης. Οι συγγραφείς συμπεραίνουν ότι η διακοπή της λήψης στατίνης κατά την κύηση δε σχετίζεται με αύξηση του καρδιαγγειακού κινδύνου ακόμη και σε υψηλού κινδύνου ασθενείς, ενώ πιθανώς σχετίζεται με λιγότερες επιπλοκές από το έμβρυο.
(Cho Y, Kang D, Lim H, et al. Circulation. 2026;153:504-515)
Ποιά είναι η προγνωστική αξία του όγκου της αθηρωματικής πλάκας στην αξονική στεφανιογραφία σε άτομα με πρωτοδιάγνωση στεφανιαίας νοσου?
Στην παρούσα υποανάλυση στοιχείων από τη μελέτη PROMISE αξιολογήθηκε η προγνωστική αξία ποσοτικών μετρήσεων της αθηρωματικής πλάκας σε πάσχοντες με πρωτοδιάγνωση στεφανιαίας νόσου (ΣΝ). Σε 4.267 συμπτωματικούς ασθενείς μέσης ηλικίας 60 ετών χωρίς γνωστή ΣΝ, που υποβλήθηκαν σε αξονική στεφανιογραφία, εκτιμήθηκε η εμφάνιση μειζόνων καρδιαγγειακών επεισοδίων και σχετίστηκε με τα ευρήματα της απεικόνισης. Διαπιστώθηκε ότι το ολικό αθηρωματικό φορτίο (total plaque burden, TPB) και το μη ασβεστωμένο αθηρωματικό φορτίο (noncalcified plaque burden, NCPB) σχετίζονταν με την πρόβλεψη καρδιαγγειακών επεισοδίων ανεξάρτητα από άλλους κλινικούς παράγοντες κινδύνου και τη λήψη στατίνης. Βρέθηκε ότι ποσοστό TPB > 35% και NCPB > 20% σχετίζονταν με διπλασιασμό του καρδιαγγειακού κινδύνου. Συμπερασματικά, σε συμπτωματικά άτομα με πρωτοδιάγνωση ΣΝ στην αξονική στεφανιογραφία ο όγκος της αθηρωματικής πλάκας εμφανίζει ανεξάρτητη προγνωστική αξία για την εμφάνιση καρδιαγγειακών επεισοδίων.
(Karády J, Mayrhofer T, Brendel JM, et al. JAMA Cardiol. 2026:e255520. doi: 10.1001/jamacardio.2025.5520. Epub ahead of print.)
Υπολείπεται η τριπλή συνδυαστική αντιυπερτασική θεραπεία χαμηλής δόσης έναντι της μονοθεραπείας στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης?
Η χορήγηση συνδυασμού τριπλής αντιυπερτασικής αγωγής χαμηλής δόσης σε ένα χάπι αποτελεί μια αναδυόμενη στρατηγική για την αντιμετώπιση της αρτηριακής υπέρτασης (ΑΥ). Σε δύο μελέτες φάσης 3 (HM-APOLLO-301 και HM-APOLLO-302) εξεάστηκε η αποτελεσματικότητα του συνδυασμού LDC-ALC (1,67 mg αμλοδιπίνης, 16,67 mg λοσαρτάνης και 4,17 mg χλωροθαλιδόνης) έναντι μονοθεραπείας με 5 mg αμλοδιπίνης ή 50 mg λοσαρτάνης αντίστοιχα, στη μείωση της αρτηριακής πίεσης (ΑΠ) σε πάσχοντες από ήπια-μέτρια ΑΥ (ΣΑΠ=140-180 mmHg, ΔΑΠ<110 mmHg). Στη μελέτη 301 η αγωγή με LDC-ALC έδειξε μη-κατωτερότητα συγκρτιτικά με την αμλοδιπίνη, ενώ στη μελέτη 302 ανωτερότητα συγκριτικά με τη λοσαρτάνη στη μείωση της ΑΠ στις 8 εβδομάδες θεραπείας. Η εμφάνιση ανεπιθυμήτων ενεργειών ήταν παρόμοια σε όλες τις ομάδες θεραπείας. Οι ερευνητές διαπιστώνουν ότι η χορήγηση σταθερού συνδυασμού τριών αντιυπερτασικών φαρμάκων σε πολύ χαμηλές δόσεις είναι τουλάχιστον εξίσου αποτελεσματική στη μείωση της ΑΠ σε πάσχοντες από μέτρια ΑΥ συγκριτικά με τη μονοθεραπεία συνήθους δόσης.
(Sung KC, Park K, Kim DH, et al. J Am Coll Cardiol. 2026:S0735-1097(25)10559-7)
Πώς σχετίζεται η καρδιοαναπνευστική φυσική κατάσταση με την παρουσία στεφανιαίας νόσου σε άτομα με μηδενικό σκορ ασβεστίου?
Παρά την παρουσία μηδενικού σκορ ασβεστίου 5-6% των ατόμων μέσης ηλικίας εμφανίζουν αθηρωμάτωση στις στεφανιαίες αρτηρίες. Στη μελέτη CArdioPulmonary bioImage Study (SCAPIS) εκτιμήθηκε η συσχέτιση της καρδιοαναπνευστικής φυσικής κατάστασης (cardiorespiratory fitness, CRF) με την παρουσία στεφανιαίας νόσου (ΣΝ). Πληθυσμός 2.322 ατόμων με μηδενικό σκορ ασβεστίου υπεβλήθη σε δοκιμασία κόπωσης με μέτρηση της μέγιστης κατανάλωσης οξυγόνου και σε αξονική στεφανιογραφία για ανάδειξη αθηρωματικής νόσου στις στεφανιαίες αρτηρίες. Βρέθηκε ότι για κάθε ml/kg/min αύξηση της CRF μειωνόταν η πιθανότητα εμφάνισης αθοροσκλήρωσης κατά 4,5%. Όταν η πληροφορία από την CRF συνδυάστηκε με το SCORE η προγνωστική αξία του μοντέλου βελτιώθηκε. Οι συγγραφείς διαπιστώνουν ότι σε άτομα με μηδενικό σκορ ασβεστίου η μειωμένη καρδιοαναπνευστική φυσική κατάσταση σχετίζεται με διπλάσια πιθανότητα παρουσίας ΣΝ συγκριτικά με την καλή καρδιοαναπνευστική φυσική κατάσταση, και η αξιοποίηση της πληροφορίας αυτής μπορεί να βελτιώσει τη διαστρωμάτωση κινδύνου στο πλαίσιο πρωτογενούς πρόληψης.
(Griffin F, Fridolfsson J, Arvidsson D, et al. Atherosclerosis. 2026;413:120550)