Επιμέλεια:
Χ. Μιχαλακέας, MD, PhD, Καρδιολόγος
Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών
Υπεύθυνος Λιπιδαιμικού Ιατρείου Ευρωκλινικής Αθηνών
Λ. Ραλλίδης, Καθηγητής Καρδιολογίας
Υπεύθυνος Υπολιπιδαιμικού Ιατρείου και Ιατρείου Πρώιμης Στεφανιαίας Νόσου
Β΄ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Π.Γ.Ν. «Αττικόν»
Σχετίζεται η κατανάλωση καφέ με την εμφάνιση κολπικής μαρμαρυγής?
Επικρατεί η αντίληψη ότι ο καφές που περιέχει καφεΐνη έχει προαρρυθμικές ιδιότητες. Στην παρούσα μελέτη εξετάσθηκε η επίδραση της κατανάλωσης καφέ στην εμφάνιση κολπικής μαρμαρυγής (ΚΜ). Συμμετείχαν 200 ενήλικες ασθενείς με ιστορικό εμμένουσας ΚΜ προγραμματισμένης για ηλεκτρική ανάταξη. Οι συμμετέχοντες μετά από επιτυχή ηλεκτρική ανάταξη, όλοι χρήστες καφεΐνης πριν τη μελέτη, τυχαιοποιήθηκαν στη λήψη τουλάχιστον μιας κούπας καφέ με καφεΐνη την ημέρα και σε πλήρη αποχή από λήψη καφέ για 6 μήνες και καταγράφηκε η υποτροπή ΚΜ ή κολπικού πτερυγισμού. Η καταγραφή υποτροπής της αρρυθμίας ήταν 47% σε άτομα που έπιναν μια κούπα καφέ την ημέρα έναντι 64% σε αυτούς που απείχαν από λήψη καφέ, εύρημα που αντιστοιχεί σε μείωση του κινδύνου υποτροπής κατά 39%. Συμπερασματικά, σε ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε ανάταξη ΚΜ η καθημερινή λήψη μιας κούπας καφέ οδηγεί σε μείωση της πιθανότητας υποτροπής της αρρυθμίας έναντι της πλήρους αποχής από τη λήψη καφέ ή άλλων προϊόντων με καφεΐνη.
Wong CX, Cheung CC, Montenegro G, et al. JAMA. 2026;335:317-325)
Σχετίζεται η λήψη στατινών κατά την κύηση με εμφάνιση συγγενών ανωμαλιών?
Η χορήγηση στατινών και άλλων υπολιπιδαιμικών φαρμάκων παραδοσιακά αντενδείκνυται κατά την κύηση λόγω φόβου για την εμφάνιση επιβλαβών επιδράσεων στο έμβρυο, εντούτοις, αυτή η συσχέτιση στους ανθρώπους παραμένει ασαφής. Στη μελέτη αυτή αξιοποιήθηκαν δεδομένα από όλες τις εγκύους της Νορβηγίας από το 2005 έως το 2018 και έγινε συσχέτιση ανάμεσα στη χορήγηση στατινών κατά το πρώτο τρίμηνο της κύησης και την εμφάνιση συγγενών ανωμαλιών, μετά από ομαλοποίηση για άλλες παραμέτρους. Καταγράφηκε ποσοστό εμφάνισης συγγενών ανωμαλιών 4,3% σε κυήσεις χωρίς έκθεση σε στατίνη, 5,9% σε εγκύους που διέκοψαν προηγούμενη λήψη στατίνης και 6,7% σε κυήσεις υπό στατίνη (μη στατιστικά σημαντικές διαφορές). Παράλληλα, δεν βρέθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά ανάμεσα σε κυήσεις που έγινε διακοπή της λαμβανόμενης στατίνης από τις συμμετέχουσες έναντι συνέχισης της αγωγής. Τέλος, δεν βρέθηκε συσχέτιση ανάμεσα σε συγγενείς καρδιακές ανωμαλίες και λήψη οποιασδήποτε υπολιπιδαιμικής θεραπείας. Οι συγγραφείς καταλήγουν ότι δεν παρατηρείται ανεξάρτητη και στατιστικά σημαντική συσχέτιση ανάμεσα στη λήψη στατίνης κατά το πρώτο τρίμηνο της κύησης και την εμφάνιση συγγενών ανωμαλιών.
(Christensen JJ, Holven KB, Bogsrud MP, et al. Eur Heart J. 2026;47:318-327)
Ποιά είναι η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια των στατινών σε πάσχοντες από σακχαρώδη διαβήτη ανάλογα με τον καρδιαγγειακό τους κίνδυνο?
Το κλινικό όφελος από τη χορήγηση στατινών σε πάσχοντες από σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) που έχουν χαμηλό καρδιαγγειακό κίνδυνο δεν είναι σαφές. Σε αυτή τη μελέτη κοορτής εκτιμήθηκε η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια από τη χορήγηση στατινών στο πλαίσιο πρωτογενούς πρόληψης σε πάσχοντες από ΣΔ ανάλογα με τα επίπεδα προβλεπόμενου 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου: χαμηλό (<10%), ενδιάμεσο (10-19%), υψηλό (20-29%) και πολύ υψηλό (≥30%). Βρέθηκε ότι η χορήγηση στατινών συνδεόταν με μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου σε όλα τα επίπεδα διαστρωμάτωσης. Στην ομάδα χαμηλού κινδύνου η χορήγηση στατίνης συνοδευόταν από μείωση ττης συνολικής θνητότητας κατά 20% και από μείωση του κινδύνου μειζόνων καρδιαγγειακών επεισοδίων κατά 22%. Οι συγγραφείς διαπιστώνουν ότι η χορήγηση στατίνης για πρωτογενή πρόληψη σε άτομα με ΣΔ συνοδεύεται από κλινικό όφελος σε όλα τα επίπεδα καρδιαγγειακού κινδύνου.
(Yan VKC, Blais JE, Gamble JM, et al. Ann Intern Med. 2025. doi: 10.7326/ANNALS-25-00662. Epub ahead of print)
Υπερέχει η τριπλή έναντι της διπλής υπολιπιδαιμικής αγωγής στην επίτευξη των στόχων πασχόντων από οξύ στεφανιαίο σύνδρομο?
Στην πρόσφατη αναθεώρηση των κατευθυντηρίων οδηγιών για την αντιμετώπιση της δυσλιπιδαιμίας προτείνεται η χρήση συνδυαστικής υπολιπιδαιμικής θεραπείας για την έγκαιρη και ισχυρή ελάττωση των επιπέδων της LDL-χολ σε άτομα που έχουν υποστεί ένα οξύ στεφανιαίο σύνδρομο (ΟΣΣ). Στην πολυκεντρική μελέτη ES-BempedACS εξετάσθηκε η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια της χορήγησης τριπλής (ισχυρή στατίνη + εζετιμίμπη + μπεμπεδοϊκό οξύ) έναντι διπλής (ισχυρή στατίνη + εζετιμίμπη) υπολιπιδαιμικής αγωγής σε 206 άτομα εντός 72 ωρών από την εκδήλωση ΟΣΣ. Μετά από 8 εβδομάδες παρακολούθησης 59,4% των συμμετεχόντων υπό τριπλή θεραπεία πέτυχε το στόχο της LDL-χολ <55 mg/dL έναντι 53,1% των συμμετεχόντων υπό διπλή αγωγή (p=0,376). Οι ερευνητές συμπεραίνουν ότι τόσο η χορήγηση διπλής όσο και τριπλής υπολιπιδαιμικής αγωγής πρώιμα μετά από το ΟΣΣ συνοδεύεται από υψηλά ποσοστά επίτευξης του στόχου. Η προσθήκη μπεμπεδοϊκού οξέος στο αρχικό σχήμα, αν και ασφαλής, δε φάνηκε να βελτιώνει ουσιαστικά τα ποσοστά αυτά.
(Raposeiras-Roubín S, Abu Assi E, Jiménez Méndez C, et al. Circulation. 2026;153:140-149)
Ποιά είναι η επίδραση του evinacumab σε παιδιά και εφήβους με ομόζυγο οικογενή υπερχοληστερολαιμία?
Παιδιά και έφηβοι με ομόζυγο οικογενή υπερχοληστερολαιμία (homozygous familial hypercholesterolemia, HoFH) χρήζουν τακτικής χορήγησης ισχυρής υπολιπιδαιμικής θεραπείας και συχνά παράλληλη στήριξη με συνεδρίες LDL-αφαίρεσης. Το νεότερο υπολιπιδαιμικό φάρμακο evinacumab χορηγήθηκε σε μηνιαίο ενδοφλέβιο σχήμα σε 20 παιδιά με HoFH ηλικίας 5-11 ετών και σε 14 εφήβους 12-17 ετών, επιπρόσθετα της λοιπής υπολιπιδαιμικής αγωγής και των συνεδριών LDL-αφαίρεσης. Διαπιστώθηκε ότι η χορήγηση του φαρμάκου συνοδεύτηκε από περαιτέρω ελάττωση των επιπέδων της LDL-χολ κατά 45-51%. Ανεπιθύμητες ενέργειες που αποδόθηκαν στη χορήγηση του φαρμάκου (τοπικό οίδημα, δερματίτιδα, εξάνθημα, κεφαλαλγία, ναυτία) καταγράφηκαν σε ποσοστό 20% των παιδιατρικών ασθενών. Οι ερευνητές καταλήγουν ότι η χορήγηση του evinacumab σε παιδιά και εφήβους με HoFH υπό βέλτιστη υπολιπιδαιμική θεραπεία οδήγησε σε αξιοσημείωτη περαιτέρω ελάττωση των επιπέδων της LDL-χολ.
(Rosenson RS, Brinton EA, Gaudet D, et al. Atherosclerosis. 2025;413:120627)