Επιμέλεια:
Χ. Μιχαλακέας, MD, PhD, Καρδιολόγος
Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών
Υπεύθυνος Λιπιδαιμικού Ιατρείου Ευρωκλινικής Αθηνών
Λ. Ραλλίδης, Καθηγητής Καρδιολογίας
Υπεύθυνος Υπολιπιδαιμικού Ιατρείου και Ιατρείου Πρώιμης Στεφανιαίας Νόσου
Β΄ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Π.Γ.Ν. «Αττικόν»
Πόσο αποτελεσματική είναι η από του στόματος θεραπεία κατά της PCSK9 για την αντιμετώπιση της υπερχοληστερολαιμίας?
Στη μελέτη CORALreef AddOn αξιολογήθηκε η αποτελεσματικότητα του νεότερου από του στόματος αναστολέα της PCSK9 enlicitide συγκριτικά με άλλα από του στόματος μη-στατινούχα υπολιπιδαιμικά φάρμακα. Πρόκειται για μια φάσης 3 μελέτη σε 301 ασθενείς υψηλού και πολύ υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου, εκτός στόχου για την LDL-χολ παρά τη λήψη στατίνης, οι οποίοι τυχαιοποιήθηκαν σε λήψη 20 mg enlicitide, 180 mg μπεμπεδοϊκού οξέος, 10 mg εζετιμίμπης, ή συνδυασμό 180 mg μπεμπεδοϊκού οξέος με 10 mg εζετιμίμπης. Μετά από 56 ημέρες η μέση ποσοστιαία ελάττωση της LDL-χολ ήταν 64,6% με προσθήκη enlicitide, 6,3% με μπεμπεδοϊκό οξύ, 27,8% με εζετιμίμπη και 36,5% με συνδυασμό μπεμπεδοϊκού/εζετιμίμπης. Το enlicitide πέρα από την ανωτερότητα στη μείωση την LDL-χολ υπερείχε και στην ελάττωση της ApoB και της non-HDL-C. Οι ερευνητές συμπεραίνουν ότι ο από του στόματος αναστολέας της PCSK9 enlicitide έχει μεγαλύτερη βιοχημική αποτελεσματικότητα στη μείωση των λιπιδαιμικών παραμέτρων όταν συνδυαστεί με στατίνη συγκριτικά με τα μέχρι τώρα χρησιμοποιούμενα από του στόματος υπολιπιδαιμικά φάρμακα.
(Catapano AL, Mikhailova E, Navar AM, et al. J Am Coll Cardiol. 2026:S0735-1097(26)05832-8. doi: 10.1016/j.jacc.2026.03.036. Epub ahead of print)
Ποιά είναι η επίδραση των στατινών στην ευθραυστότητα των ηλικιωμένων?
Η ευθραυστότητα (frailty) σχετίζεται με τα καρδιαγγειακά νοσήματα (ΚΑΝ) μέσω κοινών παθοφυσιολογικών μηχανισμών και αποτελεί παράγοντα κινδύνου ΚΑΝ. Οι στατίνες μειώνουν τον καρδιαγγειακό κίνδυνο και εμφανίζουν αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Στην παρούσα μελέτη εξετάσθηκε η επίδραση της έναρξης στατίνης σε βετεράνους ηλικίας > 67 ετών οι οποίοι δεν εμφάνιζαν ευθραυστότητα κατά την αρχική αξιολόγηση με κατάλληλο ερωτηματολόγιο. Κατά το χρονικό διάστημα 2002 έως 2018 στη μελέτη συμμετείχαν 987.301 άτομα μέσης ηλικίας 72 ετών εκ των οποίων 290.729 ξεκίνησαν τη λήψη στατίνης. Μετά από 5,3 έτη παρακολούθησης διαπιστώθηκε κατά 24% χαμηλότερο ποσοστό εμφάνισης ευθραυστότητας σε συμμετέχοντες υπό στατίνη έναντι αυτών που δεν έλαβαν στατίνη. Οι ερευνητές καταλήγουν ότι η έναρξη στατίνης σε ηλικιωμένους ελαττώνει την πιθανότητα εμφάνισης ευθραυστότητας στη διαχρονική τους πορεία.
(Qazi S, Charest B, Pajewski NM, et al. Eur Heart J. 2026:ehag451. doi: 10.1093/eurheartj/ehag451. Epub ahead of print)
Ποιός είναι ο καρδιαγγειακός κίνδυνος συγγενών ατόμων με αυξημένα επίπεδα λιποπρωτεϊνης (α)?
Τα αυξημένα επίπεδα της λιποπρωτεϊνης (α) [Lp(a)] αποτελούν αιτιολογικό παράγοντα καρδιαγγειακών νοσημάτων. Στην ανάλυση αυτή αναγνωρίσθηκαν 61.715 α’ βαθμού συγγενείς 41.304 ατόμων με επίπεδα Lp(a) ≥ από την 80η εκατοστιαία θέση και αξιολογήθηκε η εμφάνιση μειζόνων καρδιαγγειακών επεισοδίων (καρδιαγγειακός θάνατος, έμφραγμα μυοκαρδίου, ισχαιμικό αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο και επέμβαση επαναγγείωσης στεφανιαίων) σε βάθος ~20ετίας. Βρέθηκε ότι ο αθροιστικός καρδιαγγειακός κίνδυνος ήταν κατά 7%, 7,5% και 8,1% μεγαλύτερος στους συγγενείς ανάλογα με τα επίπεδα της Lp(a) <50η , 50η έως < 80η και 80η έως <95η εκατοστιαία θέση αντίστοιχα. Οι συγγραφείς συμπεραίνουν ότι α’ βαθμού συγγενείς ατόμων με αυξημένα επίπεδα Lp(a) διατρέχουν μεγαλύτερο καρδιαγγειακό κίνδυνο και προτείνουν τον προληπτικό έλεγχο αυτών των ατόμων, ώστε να αναγνωρισθούν άτομα υψηλού κινδύνου στο πλαίσιο πρωτογενούς πρόληψης.
(Kindborg G, Eriksson Hogling D, Häbel H, et al. Eur Heart J. 2026;47:3390-3400)
Ποιά είναι η επίδραση του obicetrapib στα επίπεδα της λιποπρωτεϊνης (α) σε ασθενείς υψηλού κινδύνου?
Οι αναστολείς της πρωτεΐνης μεταφοράς χοληστερυλεστέρων ελαττώνουν τα επίπεδα της Lp(a) χωρίς να είναι ειδικά σχεδιασμένοι για το σκοπό αυτό. Στην ανάλυση αυτή αξιολογήθηκε η επίδραση του obicetrapib στην ελάττωση της Lp(a) σε συνολικά 2.356 ασθενείς από μελέτες χορήγησης 10 mg obicetrapib ημερησίως για χρονικό διάστημα 3 μηνών. Οι συμμετέχοντες, με καρδιαγγειακή νόσο ή ετερόζυγο οικογενή υπερχοληστερολαιμία, είχαν κατά μέσο όρο επίπεδα Lp(a) 42,9 nmol/L. Η χορήγηση obicetrapib οδήγησε σε ελάττωση των επιπέδων της LDL-χολ κατά 37% και της Lp(a) κατά 37,3%. Σε ασθενείς με αρχικά επίπδα Lp(a) 50 έως 150 nmol/L, η ελάττωση ήταν της τάξης του 43,3%. Συμπερασματικά, το obicetrapib οδηγεί σε ελάττωση κατά περίπου 40% των επιπέδων της Lp(a) σε άτομα με ήπια αύξηση της Lp(a) που είναι πιθανό μελλοντικά να μην είναι υποψήφιοι για τα ενέσιμα φάρμακα κατά της Lp(a).
(Nicholls SJ, Nelson AJ, Ray KK, et al. Eur Heart J. 2026;47:3404-3414)
Ποιά είναι η σχέση ανάμεσα στην λιποπρωτεϊνη (α) και την ιντερελυκίνη-6 με τα καρδιαγγειακά νοσήματα?
Η Lp(a) και η φλεγμονή αποτελούν ανεξάρτητους παράγοντες κινδύνου για εμφάνιση καρδιαγγειακών νοσημάτων (ΚΑΝ). Στην ανάλυση αυτή αξιολογήθηκε η επίδραση των επιπέδων μιας προφλεγμονώδους κυτοκίνης, της ιντερλευκίνης-6 (IL-6), στη σχέση της Lp(a) με τον καρδιαγγειακό κίνδυνο στην πρωτογενή πρόληψη. Χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα από 34.092 άτομα χωρίς ΚΑΝ από την UK Biobank με αρχικές μετρήσεις Lp(a) και IL-6, και αξιολογήθηκε η εμφάνιση μειζόνων καρδιαγγειακών επεισοδίων σε παρακολούθηση 13,6 ετών. Βρέθηκε ότι σε συμμετέχοντες με επίπεδα IL-6 πάνω από τη διάμεση τιμή οι αυξημένες τιμές της Lp(a) σχετίζονταν με αύξηση του καρδιαγγειακού κινδύνου κατά 17%. Αντίθετα, όταν η IL-6 ήταν χαμηλή, τότε η Lp(a) δεν φάνηκε να σχετίζεται με την εμφάνιση ΚΑΝ. Συμπερασματικά, σε αυτή τη μεγάλη κοορτή πρωτογενούς καρδιαγγειακής πρόληψης διαπιστώθηκε ότι η IL-6 τροποποιεί τον κίνδυνο που σχετίζεται με τα αυξημένα επίπεδα της Lp(a).
(Bundgaard JS, Rand SA, Stender S, et al. Atherosclerosis. 2026;417:120754)