Μηνιαία Ενημέρωση Σεπτεμβρίου 2022

Επιμέλεια:

Χ. Μιχαλακέας, Καρδιολόγος,
Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών,
Επιστημονικός Συνεργάτης Β’ Πανεπιστημιακής Καρδιολογικής Κλινικής,
Π.Γ.Ν.«Αττικόν»

Λ. Ραλλίδης, Καθηγητής Καρδιολογίας,
Β΄ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική,
Π.Γ.Ν. «Αττικόν»

 

Πολυχάπι στη δευτερογενή καρδιαγγειακή πρόληψη

Η μελέτη SECURE σχεδιάστηκε για να αξιολογήσει την κλινική έκβαση στεφανιαίων ασθενών που λαμβάνουν αγωγή με πολυχάπι (polypill). Πρόκειται για μελέτη φάσης 3 σε συνολικά 2.499 ασθενείς με ιστορικό εμφράγματος μυοκαρδίου (ΕΜ) εντός εξαμήνου που τυχαιοποιήθηκαν σε πολυχάπι (ασπιρίνη 100 mg, ραμιπρίλη 2,5, 5 ή 10 mg και ατορβαστατίνη 20 ή 40 mg) ή στη συνήθη φαρμακευτική αγωγή. Πρωταρχικό τελικό σημείο της μελέτης ήταν η εμφάνιση καρδιαγγειακού θανάτου, νέου ΕΜ, ισχαιμικού αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου ή επέμβασης επαναιμάτωσης. Μετά από 3 έτη παρακολούθησης το πρωταρχικό τελικό σημείο εμφάνισε μείωση κατά 24% στην ομάδα που έλαβε το πολυχάπι. Η συμμόρφωση στη θεραπεία ήταν καλύτερη στην ομάδα ασθενών που έλαβε το πολυχάπι, χωρίς να καταγραφεί αύξηση των ανεπιθύμητων ενεργειών από τη θεραπεία.  Συμπερασματικά, η θεραπεία με πολυχάπι που περιέχει ασπιρίνη, ατορβαστατίνη και ραμιπρίλη σε ασθενείς που έχουν υποστεί ΕΜ συνοδεύεται από μεγαλύτερο καρδιαγγειακό όφελος συγκριτικά με πάσχοντες που λαμβάνουν την αγωγή σε ξεχωριστά χάπια.

(Castellano JM, Pocock SJ, Bhatt DL, et al. N Engl J Med.2022. doi: 10.1056/NEJMoa2208275. Epub ahead of print)

 

Ισχύς υπολιπιδαιμικής θεραπείας, συμμόρφωση στην αγωγή και επίτευξη λιπιδαιμικών στόχων σε ασθενείς με στεφανιαία νόσο

Πρόκειται για μελέτη παρατήρησης 26.768 ασθενών με ιστορικό εμφράγματος μυοκαρδίου από το 2012 έως το 2018 όσον αφορά στην αποτελεσματικότητα της υπολιπιδαιμικής θεραπείας στην επίτευξη του στόχου για την LDL-χολ βάσει των ευρωπαϊκών κατευθυντηρίων οδηγιών του 2011 και του 2016 (κυρίως με στόχο LDL-χολ <70 mg/dL). Αξιολογήθηκε η έναρξη, η ισχύς και η συμμόρφωση στην υπολιπιδαιμική αγωγή. Η πλειοψηφία των ασθενών (82%) ξεκίνησε ή συνέχισε την υπολιπιδαιμική αγωγή 3 μήνες μετά το εξιτήριο. Η συνταγογράφηση υψηλής ισχύος αγωγής αυξήθηκε διαχρονικά από 12% το 2012 σε 78% το 2018. Στην παρακολούθηση τριετίας το 73% των συμμετεχόντων συνέχισε τη λήψη αγωγής και το 26% διέκοψε παροδικά ή μόνιμα τη θεραπεία. Παρά την ικανοποιητική εν γένει συμμόρφωση στη θεραπεία, ποσοστό 52% πέτυχε το στόχο για την LDL-χολ τον πρώτο χρόνο και <50% τα επόμενα χρόνια παρακολούθησης. Οι συγγραφείς διαπιστώνουν ότι παρά την ικανοποιητική συμμόρφωση στην υπολιπιδαιμική αγωγή και την αυξανόμενη χρήση υψηλής ισχύος φαρμάκων η επίτευξη του στόχου στο πλαίσιο δευτερογενούς καρδιαγγειακής πρόληψης είναι ανεπαρκής.

 

(Mazhar F, Hjemdahl P, Clase CM, et al. Am Heart J. 2022 Sep;251:78-90)

 

Επίδραση των Ωμέγα-3 λιπαρών οξέων στην εμφάνιση καρδιαγγειακών επεισοδίων σε ασθενείς υψηλού κινδύνου

Η κλινική αποτελεσματικότητα της χορήγησης Ω-3 λιπαρών οξέων δεν έχει τεκμηριωθεί απόλυτα. Στη μελέτη OCEAN3 αξιολογήθηκε η επίδραση της καθημερινής χορήγησης 2 g αιθυλικού εστέρα Ω-3 λιπαρών οξέων (Ο3ΑΕΕ) σε ασθενείς υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου με υπερτριγλυκεριδαιμία παρά τη λήψη στατίνης. Πρωταρχικό τελικό σημείο της μελέτης ήταν το σύνθετο καρδιαγγειακού θανάτου, εμφράγματος μυοκαρδίου, ισχαιμικού αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου, στηθάγχης ή περιφερικής αγγειακής νόσου χρήζουσας παρέμβασης. Συγκρίθηκαν δεδομένα παρακολούθησης τριετίας από 6.580 ασθενείς υπό Ο3ΑΕΕ έναντι 7.784 αντίστοιχων συμμετεχόντων υψηλού κινδύνου που δεν έλαβαν άλλη επιπλέον αγωγή ως ομάδα ελέγχου και δεν βρέθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά στην εμφάνιση του πρωταρχικού τελικού σημείου. Αντίθετα, βρέθηκε αύξηση κατά 53% στις νοσηλείες για καρδιακή ανεπάρκεια στην ομάδα που έλαβε Ο3ΑΕΕ. Οι ερευνητές καταλήγουν ότι η χορήγηση Ω-3 λιπαρών οξέων σε ασθενείς υψηλού κινδύνου με αυξημένα τριγλυκερίδια που ήδη λαμβάνουν στατίνη δεν επιφέρει περαιτέρω κλινικό όφελος.

 

(Teramoto T, Ogawa H, Ueshima H, et al. Expert Opin Drug Saf.  2022. doi: 10.1080/14740338.2022.2094914. Epub ahead of print)

Συσχέτιση αναστολής της PCSK9 και της HMG-CoA αναγωγάσης με τη γνωσιακή λειτουργία

Πρόκειται για γενετική μελέτη μενδέλειας τυχαιοποίησης με στόχο τη συσχέτιση των αναστολέων της PCSK9 και των στατινών με ενδεχόμενη εμφάνιση νευρογνωσιακών διαταραχών. Αξιοποιήθηκαν δεδομένα μονονουκλεοτιδικών πολυμορφισμών (SNPs) των αντίστοιχων γονιδίων από περίπου 740.000 συμμετέχοντες από βάσεις γενετικών δεδομένων ατόμων ευρωπαϊκής καταγωγής με διάφορα επίπεδα LDL-χολ και αξιολογήθηκε η πιθανή επίδραση των αντίστοιχων φαρμάκων στην εμφάνιση νευρογνωσιακών διαταραχών. Για την αναστολή της PCSK9 δεν βρέθηκε συσχέτιση με νευρογνωσιακές διαταραχές, ενώ αντίθετα οι στατίνες σχετίστηκαν με χαμηλότερη νευρογνωσιακή απόδοση και μικρότερη επιφάνεια εγκεφαλικού φλοιού, χωρίς να επηρεάζει βιοδείκτες για πρόοδο σε νόσο Alzheimer ή άνοια σωματίων Lewis.
Οι ερευνητές διαπιστώνουν ότι η φαρμακευτική αναστολή της PCSK9 δεν προβλέπεται να επηρεάζει τις νευρογνωσιακές λειτουργίες βάσει γενετικών μοντέλων, σε αντίθεση με τις στατίνες και προτείνουν φαρμακοεπαγρύπνιση σε άτομα που λαμβάνουν στατίνη, τονίζοντας παράλληλα τα καρδιαγγειακά οφέλη από τη θεραπεία.(Rosoff DB, Bell AS, Jung J, et al. J Am Coll Cardiol. 2022;80:653-662)

Νταπαγλιφλοζίνη σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια και διατηρημένο κλάσμα εξώθησης

Η μελέτη DELIVER αξιολόγησε την επίδραση της χορήγησης του αναστολέα της SGLT2 νταπαγλιφλοζίνη σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια (ΚΑ) με ελαφρά ελαττωμένο ή διατηρημένο κλάσμα εξώθησης (KE) [ΚΕ>40%]. Συμμετείχαν 6.263 ασθενείς που τυχαιοποιήθηκαν σε νταπαγλιφλοζίνη 10 mg ημερησίως ή σε εικονικό φάρμακο πλέον της λοιπής θεραπείας για την ΚΑ. Μετά από διάμεση παρακολούθηση 2,3 ετών το πρωταρχικό τελικό σημείο επιδείνωσης της ΚΑ ή καρδιαγγειακού θανάτου εμφάνισε μείωση κατά 18% στην ομάδα της νταπαγλιφλοζίνης. Το κλινικό όφελος ήταν σταθερό στις υπο-ομάδες των ασθενών και παρόμοιο σε ασθενείς με ΚΕ>60% και ΚΕ=40-60%, χωρίς αύξηση ανεπιθύμητων ενεργειών από την υπό μελέτη αγωγή.Οι συγγραφείς καταλήγουν ότι η χορήγηση νταπαγλιφλοζίνης σε πάσχοντες από ΚΑ με διατηρημένο ΚΕ είναι κλινικά επωφελής και βελτιώνει την πρόγνωση τους χωρίς εμφάνιση παρενεργειών από τη θεραπεία.

(Solomon SD, McMurray JJV, Claggett B, et al. N Engl J Med.2022. doi: 10.1056/NEJMoa2206286. Epub ahead of print)